Hoe Merel Caminada als beginnend docent haar eigen lesgeefstijl ontdekte
Merel Caminada. Fotograaf: Ezme Hetharia. (fragment)
DE JONGE DANSDOCENT | Danslessen voorbereiden een hels karwei? Zo zag Merel Caminada het wel tijdens haar opleiding tot dansdocent. Ze maakte losse oefeningen als het haar gevraagd werd, maar kreeg weinig kans om de diepte in te gaan als het aankwam op de opbouw van een les of lessenreeks. Pas na de opleiding viel het kwartje echt. Samen met een ervaren collega ontdekte ze een hele andere manier van lessen maken en vond ze de ruimte om te experimenteren met haar eigen stijl van lesgeven aan kinderen.
“De basis ontbreekt”
Trillende handen, hartkloppingen. Het is alweer vier jaar geleden, maar ik herinner me nog elk detail van het moment dat ik mijn studievoortgangsdocument van het tweede jaar van de dansacademie binnenkreeg. Eén mail die mij zou vertellen welke vakken ik ‘goed’ genoeg beheerste om mijn studiepunten te halen. En welke niet…
Zodra ik de bijlage opende zag ik dat de feedback deze keer weer pijnlijk eerlijk was. Niet alleen voor docentschap, maar voor alle vakken. Ik las dat mijn docenten me super leergierig vonden, maar dat ik mezelf ook de kans moest geven om te struikelen, op te krabbelen, heel hard te vallen, en opnieuw te proberen - om vervolgens te stralen. In die tijd was ik zo hard bezig om alle vakken te halen dat ik mezelf niet de kans gaf om fouten te maken. Ik was daar echt bang voor. Dat stond ook in het document: dat ik mezelf teveel druk oplegde en te snel vooruit wilde, waardoor ik “het startpunt vergat” en “de basis ontbrak”. Waar dat “startpunt” en die “basis” naar verwezen, was mij alleen niet duidelijk.
Gelukkig stond er óók dat ik in staat was om kinderen te enthousiasmeren en mee de dansbeleving en fantasie in te nemen. Maar dat dringt nu pas tot me door, nu ik het document jaren later teruglees. Na een gesprek met onze hoofdredacteur was ik benieuwd of de feedback inderdaad zo negatief was als ik me herinnerde. Vooral omdat ik nu zoveel sterker voor de groep sta! Maar die positieve opmerking was ik inderdaad helemaal vergeten. Destijds was het enige dat bleef plakken dat de basis ontbrak. Dat raakte me toen omdat ik meteen voelde dat het klopte. Ik wist niet waar ik moest beginnen om een les te maken. De theorie die we in het tweede jaar aangereikt kregen, landde op dat moment niet in mijn lichaam en hoofd. Door de grote hoeveelheid verschillende vakken die we in dezelfde periode hadden en de minor die ik gelijktijdig volgde, raakte ik de theorie weliswaar aan maar kon ik het nog niet verdiepen en onderzoeken.
Bovendien ontbrak de vertaalslag naar de praktijk doordat de coronapandemie ervoor zorgde dat we niet met regelmaat voor een groep leerlingen in de studio konden staan. Dat werd opgelost door thuisopdrachten, maar die vonden plaats in groepjes. Dat kwam in de praktijk meestal neer op: ieder maakt een losse oefening en die voegen we samen. Soms moesten we de les vervolgens ook geven aan onze medestudenten, dan droeg ieder om de beurt diens eigen oefening over. Zo werden we eigenlijk nooit écht aan het denken gezet over hoe die losse onderdelen zich tot elkaar verhouden in een dansles.
In studiejaar drie en vier veranderden mijn beoordelingen. Dit komt door de vierweekse intensive Performance Improvisatie die ik bij David Zambrano volgde in Brussel. Als danser stond ik daar echt ‘aan’! Door in het moment te zijn en eerst te doen en dan pas te denken, kwam ik tot een manier van bewegen die vanuit mijn eigen lijf ontstond. Dit gegeven nam ik mee naar de lessen die ik gaf voor opdrachten en stages. Dus niet enkel de geleerde theorie proberen toe te passen, maar meer lesgeven vanuit mijn eigen lichaam en ziel, met als inspiratie de mensen en de plek om me heen.
…
Verder lezen? Log dan in!
DE JONGE DANSDOCENT
Hoera! Je bent afgestudeerd als dansdocent. En nu? In de rubriek ‘De jonge dansdocent’ lees je alles over de perikelen van een beginnend dansdocent. In 2023 is Merel Caminada afgestudeerd aan de opleiding Docent Dans van Fontys in Tilburg. Wat komt zij tegen in het werkveld? Is zij daarop voorbereid door de opleiding? Wat zijn haar successen? En de uitdagingen? Je leest het hier op Dansdocent.nu!
Danslessen voorbereiden een hels karwei? Zo zag Merel Caminada het wel tijdens haar opleiding tot dansdocent. Ze maakte losse oefeningen als het haar gevraagd werd, maar kreeg weinig kans om de diepte in te gaan als het aankwam op de opbouw van een les of lessenreeks. Pas na de opleiding viel het kwartje echt. Samen met een ervaren collega ontdekte ze een hele andere manier van lessen maken en vond ze de ruimte om te experimenteren met haar eigen stijl van lesgeven aan kinderen.
Tobias Monsanto is dansdocent en heeft autisme. Daar schreef hij in zijn eerste blog al over. Nu zet hij anderen in de schijnwerpers. Mensen bij wie de hersenen net even anders werken dan ‘normaal’, zoals dat ook zo bij hem het geval is. In hoeverre belemmert het ‘anders zijn’ hen in hun werk? Of is er geen sprake van belemmering, maar juist van verrijking? Lees verder om hier achter te komen.
Wellicht is ‘geloof’ niet het eerste dat in je opkomt wanneer je nadenkt over dans. Toch zijn er volgens Tobias best wat overeenkomsten tussen die twee. En er zijn ook goede redenen waarom dans en geloof juist zo goed samen kunnen gaan. Zelf danst hij bij AVIV Dance Company, een dansgezelschap met een christelijke identiteit. Lees verder om erachter te komen wat de combinatie dans en geloof volgens Tobias zo interessant maakt.
Wanneer mag je als dansdocent tevreden zijn over je danslessen? En hoeveel uur lesgeven in de week is gezond? Dit zijn vragen waarmee Tobias Monsanto momenteel worstelt. Door zijn autisme duikt hij soms zo diep in dingen die hij leuk vindt, dat hij vergeet af en toe naar adem te happen. Dit keer schrijft Tobias over hoe het geven van danslessen hem zowel energie geeft als kost. En hoe moeilijk hij het vindt de juiste balans te vinden.
Graag was Tobias Monsanto iets beter voorbereid geweest op het beroep van dansdocent. Na nog niet eens een jaar als dansdocent aan de slag te zijn, merkt hij dat hij nog veel kan leren. Als op een dag een jonge leerling niet mee wil doen, reageert hij intuïtief. Dit keer pakt dat goed uit, maar wat als het dat eens niet doet? In dit artikel vertelt hij waar hij tegenaan loopt als jonge dansdocent.
Inclusiedans is aan een opmars bezig. Dat vindt dansdocent Tobias Monsanto een fijne ontwikkeling, want hij heeft zelf autisme. In deze eerste blog blikt onze nieuwe redacteur terug op zijn ervaringen als jonge danser met autisme. Welke struggles heeft hij ervaren tijdens danslessen en op de dansopleiding? En waar lag nou juist zijn kracht? Lees verder om erachter te komen hoe het voor hem was - en is - om danser met autisme te zijn.
Marokko kan een heel moeilijk land zijn om afspraken te maken en dingen te regelen. Zelfs nu Ilja Geelen de taal een klein beetje begint te begrijpen en wat netwerk begint op te bouwen, blijft het moeilijk om te werken als danser. Maar soms kan het ook ineens heel makkelijk gaan! Zo kwam voor Ilja na een traag jaar, ineens binnen twee weken alles van de grond. Letterlijk, want zij mocht dansen in een vliegensvlugge voorstelling. Compleet met klimgordel, sprongen en tricks - en veel duizeligheid…
Danser en maker Ilja kent Marokko inmiddels goed, want ze woont er al een tijdje. Maar in Casablanca, de danshoofdstad, is ze nog nooit eerder geweest. Wanneer daar een hedendaags dansfestival wordt georganiseerd, grijpt ze haar kans. Echt warm is haar welkom niet: op de eerste dag van het festival wordt haar tas met telefoon en paspoort gestolen! Dat in combinatie met de aangrijpende voorstellingen, confronteert haar met internationale grenzen en mogelijkheden. Van zichzelf, maar ook die van haar Marokkaanse vrienden.
Vier maanden lang danste dansdocent en antropoloog Ilja Geelen bij het ochtendgloren op het dak van haar huis in Tetouan in Marokko. Ze is het afgelopen jaar vaak verhuisd en door nieuwe plekken al dansend in te wijden, voelt ze zich er sneller thuis. Terwijl nieuwsgierige buren stiekem spieken wat ze aan het doen is, verwerkt zij al dansend haar indrukken van de stad. In dit artikel geeft ze een indruk van het trainingsritueel dat ze steeds doorloopt, en wat het haar oplevert. En deelt ze hoe het haar aan het denken zet over haar invloed als witte buitenlandse vrouw op de mensen om haar heen.
Wonend en werkend in Marokko, bevindt Nederlandse dansdocent en antropoloog Ilja Geelen zich soms in een ingewikkelde positie. Het land heeft haar gegrepen. Vooral de dansers daar, die hard werken aan hun eigen hedendaagse dans scene. Daaraan wil Ilja graag bijdragen! Maar ze ziet ook de kansenongelijkheid tussen haar en haar nieuwe danser-vrienden. Ze vraagt zich daarom af welke rol zij in Marokko wil innemen. Wanneer kan zij als (witte) buitenlander beter een stapje terug doen?
Dansdocent en antropoloog Ilja woont inmiddels al een paar maanden in het Noorden van Marokko. In Tetouan gaf ze danslessen aan kinderen en jongeren in opvangtehuizen. Het project gaf haar voldoening, maar maakte haar soms ook eenzaam. Op zoek naar verbinding met andere dansers besluit Ilja verder te reizen naar de stad Tanger. Daar laten inspirerende ontmoetingen haar zien waar de hedendaagse dans in Marokko vandaan komt: niet vanuit dansacademies, gezelschappen en instituten, maar vanaf de straat.
Dansdocent en antropoloog Ilja Geelen woont tijdelijk in Tetouan, in het Noorden van Marokko. Daar geeft ze dansles in opvangcentra voor uit huis geplaatste kinderen en tieners. Omdat haar Marokkaans-Arabisch tergend langzaam vooruit gaat, stuntelt ze zonder vertaler met handen en voeten door allerlei situaties heen. Dat kost geduld van haar en haar leerlingen, maar het werkt. De taalbarrière tussen Ilja en haar leerlingen leidt tot inzichten over haar lesgeefstijl en de verschillende manieren van uitleg geven.
Na een paar inspirerende maanden in Europa, is dansdocent en antropoloog Ilja Geelen de Middellandse Zee overgestoken. Ze heeft zich in het noorden van Marokko gevestigd om danslessen te geven aan kinderen in kwetsbare situaties, wonend in opvangcentra. Eén van haar eerste ervaringen is een les bellydance, waartoe zij wordt uitgenodigd wanneer ze vertelt dat ze danser is. Deze dansles opent een totaal andere (dans)wereld voor Ilja, die zij in eerste instantie maar moeilijk kan bevatten.
Ilja’s inspirerende herontdekking van dans zet zich voort in Zürich, waar het nagesprek van een bijzondere contactimprovisatie haar nieuwe inzichten geeft. Haar verfriste blik op dans komt nu samen met haar antropologische achtergrond. Ze begint steeds meer woorden te vinden voor wat ze gevoelsmatig al wist: dat dans en cultuur innig met elkaar verweven zijn, maar elkaar ook kunnen uitdagen en aandrijven tot verandering. Een reflectie op het nut van functieloze kunst en de meerwaarde van dans voor de wetenschap.
In haar eerste artikel als redacteur Young Dance Professional beschreef Ilja Geelen haar ervaringen tijdens eye-opening workshops in Brussel en Parijs. Daar werd dansimprovisatie veel breder ingezet dan zij gewend was, én gecombineerd met technische lesdoelen. In dit artikel vertaalt ze deze ervaringen naar inzichten voor zichzelf als dansdocent. Ze kijkt kritisch naar de benaderingen van dans die ze kent en gooit die vervolgens door elkaar. Haar advies? Durf ook eens ‘doelloos’ te improviseren!
Dansdocent Ilja Geelen besloot na het behalen van haar master Culturele Antropologie een tijdje te reizen. Na twee jaar op een lager pitje te hebben gedanst, betreedt ze nu met frisse blik de danswereld. Haar reis begint met dansworkshops in Brussel en Parijs. In deze workshops ‘hedendaagse dans’ is meer aandacht voor improvisatie en bewegingsonderzoek dan Ilja gewend is, en minder voor het aanleren van gedetailleerd passenmateriaal. Van Jeremy Alberge, internationaal danser en choreograaf, leert zij waarom.
Het is alweer een jaar geleden dat dansjuf Alessia voor Dansdocent.nu begon te schrijven. Nu ze over al haar avontuurlijke reizen als jonge dansdocent heeft verteld, beschrijft ze in deze laatste blog 7 tips over hoe ook jij leuke stages kan scoren. Vond jij het leuk om te lezen over de verschillende landen waar ze is geweest en zou jij ook zoiets willen meemaken? Lees dan verder voor Alessia’s tips!
Dansjuf Alessia is niet alleen in China, Oostenrijk, en Kaapverdië geweest, ook in Schotland heeft ze gedanst! Daar kon ze stage lopen bij twee verschillende dansgezelschappen: Fabula Collective en Scottish Dance Theatre. Zo beleefde ze allerlei bijzondere avonturen, zoals een voorstelling dansen op een piepklein eiland. Hoe dat is gegaan lees je allemaal in deze blog van Alessia!
Dansdocent Alessia Crema is afgestudeerd tijdens een van de lockdowns van COVID-19, zonder op het toneel te hebben kunnen staan! Ze wilde zo graag nog optreden dat ze haar kans heeft gegrepen: deel uitmaken van het corps de ballet van de jaarlijkse kerstproductie van De Dutch Don’t Dance Division. Maar hoe gaat dat eigenlijk, het doceren en danser zijn combineren? Dat lezen jullie in deze blog van Alessia.
Tijdens het vierde jaar van de opleiding Docent Dans op Codarts, kon dansjuf Alessia stage lopen in het buitenland. Moe van het grijze Hollandse weer, besloot ze om een paar maanden naar een warme plek te gaan. Na lang zoeken en een beursaanvraag kwam haar droom uit: ze ging naar Kaapverdië om een dansschool te runnen. Wil je weten hoe dat is gegaan en wat ze daarvan heeft geleerd? Dat lees je in deze blog van Alessia!
Als dansdocent probeer je elk seizoen je rooster goed in te plannen. Als je werk hebt gevonden wil je dat graag vasthouden. Maar wat gebeurt er als het in een dansschool waar je werkt niet prettig is? Alessia Crema realiseerde het zich onlangs: als zzp’er mag je je werk zelf kiezen en je hoeft niet te blijven werken waar je je slecht voelt. Herkenbaar? Lees het verhaal van onze redacteur Young Dance Professional.
Tijdens haar dansopleiding kon dansjuf Alessia voor een community arts project op reis gaan naar een heel interessante bestemming: China! Haar moeder was er al twee keer naartoe gegaan en vond het helemaal geweldig. Nu was het tijd voor Alessia om dat met haar eigen ogen te gaan zien. Dat was leuk, maar ook schokkend. Want de inclusie is daar nog ver te zoeken… Lees alles over Alessia’s avonturen in China in deze blog!
Op een dag ontving dansjuf Alessia een mooi bericht: een leerling van haar was zwanger. Super leuk! Ze vroeg om tips voor de dansles... Wat doe je als je zelf nog nooit zwanger bent geweest en wel de verantwoordelijkheid voor deze zwangere vrouw hebt tijdens jouw dansles? Dankzij een doelgroeponderzoek dat Alessia tijdens haar opleiding had gedaan, voelde ze zich goed voorbereid. Wat zijn de do’s en don’ts? Dat lezen jullie in deze blog!
Dansjuf Alessia heeft drie jaar in de prachtige stad Wenen gewoond om hedendaagse dans te studeren. Ze vond de stad van de prinses Sissi echt geweldig en maakte kennis met de danstechniek van Rosalia Chladek. Maar op een gegeven moment voelde ze dat het tijd was voor verandering. Wat neemt ze mee? En waarom heeft ze besloten naar Nederland te komen? Dat lezen jullie in dit tweede deel van ‘De reizende Dansdocent’.
Dansdocent Alessia Crema is een heel empathisch mens. Empathie is een belangrijke eigenschap als docent, maar het kan ook nadelig zijn. Dit wordt namelijk vervelend als ze deze gevoelens mee naar huis neemt. Vooral als iemand een klacht heeft ingediend... Wat is er precies gebeurd en hoe heeft ze de situatie afgehandeld? Dat lees je in deze blog van de jonge dansdocent Alessia Crema!
Dansdocent Alessia Crema groeide op in Italië. Ze genoot van de danslessen op de lokale dansschool in haar dorp, maar wilde meer! Door gebrek aan perspectief in haar thuisland ging ze op zoek naar inspiratie in andere landen, om uiteindelijk Docent Dans aan Codarts te studeren. Hoe kijkt ze terug op haar avonturen? Wat moet ze missen? En is haar droom najagen van een carrière als dansdocent het allemaal waard? Dat lees je in deze blog van ‘reizende dansdocent’ Alessia!
De hele week reist dansjuf Alessia Nederland rond om danslessen te geven en haar passie te overdragen naar haar leerlingen. Als het weekend is zijn haar mentale en lichamelijke batterijen helemaal leeg. Nu is Alessia nog jong, maar ze maakt zich zorgen over hoe ze deze levensstijl vol kan houden als ze ouder wordt. In haar eerste blog kan je lezen wat voor oplossingen ze heeft ontdekt om weer op te laden. Misschien heb jij ook een paar nuttige tips hiervoor?
Dansdocent Christianne van Leest is zo’n type A persoon, iemand die niet weet van ophouden. Dat zeggen haar ouders altijd. Perfectionistisch, gedreven en gestructureerd. Altijd net één bal teveel in de lucht. Maar ze heeft nooit een bal laten vallen, tot juni 2020. Tijdens haar afstuderen als Docent Dans aan ArtEZ liet deze student al haar ballen in één keer vallen. Het ging ineens niet meer. Ze had een burn-out en moest al haar afspraken afzeggen. Hoe heeft het zover kunnen komen? En hoe kun je als danser een burn-out voorkomen? Dat lees je in deze blog!
Dansdocent Rimke Saan schrijft nu een jaar over haar perikelen als ‘pas afgestudeerd dansdocent’. Tijd voor een feestje, maar ook tijd voor een besefmomentje. Nu zij inmiddels dik een jaar is afgestudeerd, voelt het voor haar als tijd om het stokje over te dragen. Tijd voor blogs van een dansdocent die net een maand met beide benen in het werkveld staat, namelijk Alessia Crema. In deze blog blikt Rimke nog snel even terug op het afgelopen turbulente jaar. Je leest de tips die zij graag had willen horen voor zij aan dit jaar als beginnend dansdocent begonnen was.
Merel Caminada
Merel Caminada is redacteur ‘Muziek & Lesmateriaal’ bij Dansdocent.nu. Ze is in 2023 afgestudeerd aan de opleiding Docent Dans van Fontys in Tilburg. Bij het lesgeven staat de liefde voor speelsheid, creativiteit en elkaar ontmoeten in de dans centraal. Haar grote liefde ligt bij performance-improvisatie, wat ze heeft mogen ontdekken door David Zambrano. Onder de naam BIG Playground danst ze samen met Laura Heider improvisatieduetten en de voorstelling ‘Stoepkrijtduet’ op verschillende festivals en scholen. Merel werkt ook bij Nederlands Dans Theater, De Dansers, Factorium en als freelancer.
Tobias Monsanto is dansdocent en heeft autisme. Ondanks dat hij de struggles en strengths van zijn autisme kent, blijft hij zoeken naar betere manieren om hiermee om te gaan. Zo ook in het dansles geven: wat werkt wel en niet voor hem? Maar net zo belangrijk: hoe geef je les aan iemand die autisme heeft? In dit artikel combineert Tobias zijn ervaring als leerling en docent met autisme om je dat uit te leggen.