Je grenzen aangeven als danser… Luister jij naar je lichaam?
Danseres en danscoach Eefje Huntink. Fotograaf: Ezme Hetharia.
GEZONDHEID | Als dansers leren we ons lichaam vanalles voor ons te doen. Daarbij negeren we vaak belangrijke signalen over waar onze grenzen liggen. Hierdoor kunnen lichamelijke en geestelijke klachten ontstaan, en daar zitten we niet op te wachten! Daarom helpt danseres en danscoach Eefje Huntink jou in dit artikel om jouw grenzen te leren kennen. En ze geeft tips over hoe je die kunt aangeven en bewaken. Allemaal vanuit ons meest krachtige instrument: het lichaam.
WEET JIJ WAAR JOUW GRENS LIGT?
“Leg het touw zo neer dat je genoeg ruimte voor jezelf hebt. Geef de grens van jouw ruimte aan.”
Dat was de opdracht tijdens een workshop danscoaching die ik in 2019 volgde. Maar waar de andere cursisten direct aan de slag gingen, bevroor ik: ik had geen idee hoe ik het touw moest neerleggen! Het raakte me diep en ik werd emotioneel. Ik besefte mij ineens dat ik nog nooit eerder - maar dan ook echt NOOIT - had nagedacht over mijn grenzen. En dat ik ook niet zo goed was in het aangeven ervan.
Zo zijn er momenten geweest dat ik als danser beter voor mezelf had moeten opkomen. Ik herinner me bijvoorbeeld dat ik bij het aannemen van een dansopdracht op een cruiseschip heel duidelijk had aangegeven dat ik niet in een string op het toneel wilde staan. Het publiek zat namelijk aan de rand van het toneel - gelijkvloers - op een halve meter afstand, waardoor mijn heupen en billen soms op ooghoogte uitkwamen. Dat vond ik te heftig. Er werd me beloofd dat er geen strings tussen de kostuums zaten…
Een paar weken later stappen we aan boord in Kroatië en je raadt het al: ik zie tussen de kostuums een string hangen. Ik was woedend! Maar wat deed ik? Ik heb het kostuum aangedaan en drie maanden lang shows gedraaid op een halve meter afstand van het publiek. En ik heb dus niet - nogmaals - mijn grens aangegeven. Ik voelde me voor het blok gezet en had het gevoel dat ik niet meer terug kon.
Ik was niet gewend om in het moment ‘nee’ te zeggen. Daardoor heb ik die choreo steeds met tegenzin gedanst, wat weer invloed had op de bewegingskwaliteit en mijn uitstraling. En mijn mentale en emotionele gezondheid leed eronder. Zonde natuurlijk!
ERVARINGSDESKUNDIGE
Na de workshop danscoaching besloot ik om op een speelse manier op zoek te gaan naar mijn grenzen in het dagelijks leven en te oefenen met het aangeven ervan. Al snel merkte ik dat ik het eigenlijk heerlijk vond om wat vaker ergens ‘nee’ op te zeggen, of om ‘ja’ te zeggen onder mijn eigen voorwaarden. Het bracht me helderheid, zekerheid en het leverde fijne reacties op van betrokkenen. Soms voelde ik zelfs méér vrijheid door een grens aan te geven. Wie had dat gedacht?!
Ik vond het zo’n belangrijk besef, dat ik dit wilde doorgeven aan andere dansers. Het liefst aan studenten die nog op de kunstacademie zitten, zodat ze al vroeg bewust worden van hun grenzen en hoe ze deze kunnen - en soms moeten! - bewaken.
Inmiddels heb ik de opleiding tot danscoach afgerond en een pakket van zes workshops ontwikkeld: het EHBO-pakket. Oftewel: Eerste Hulp Bij Onbewustzijn. Hierin worden grenzen en ook andere belangrijke thema’s behandeld. Het bewustzijn van de studenten wordt geprikkeld. Denk aan het ontdekken van jouw talenten en jouw identiteit, een goede balans vinden in het dagelijks leven, het (h)erkennen van je emoties, leren omgaan met feedback en kritiek, en dus ook je grenzen leren kennen en respecteren. Oftewel, een solide basis aan sociale en emotionele vaardigheden die studenten helpt om zich beter staande te houden in de danswereld.
Nog steeds vind ik het soms lastig om goed aan te voelen wanneer iets of iemand nét iets te ver gaat. Er is een klein grijs gebied waarin ik moeite heb om mijn grenzen te bepalen. Maar als ik later thuis nog eens terugga naar dat moment, weet ik tegenwoordig vaak wél hoe de vork in de steel zit. Afstand creëert helderheid, waardoor ik in de toekomst beter voor mezelf kan opkomen.
In dit artikel gaan we kijken wat er gebeurt als je over je grens heen gaat en hoe je dit kunt herkennen. En ik leer je wat je kunt doen om voortaan wél je grenzen aan te geven.
…
Wil je verder lezen? Log dan in!
GEZONDHEID & ANATOMIE
Er wordt steeds meer (sport-)wetenschappelijk onderzoek gedaan binnen de dans. Helaas vinden deze inzichten vaak niet direct de weg naar de praktijk. Dat is zonde! In de rubriek Gezondheid & Anatomie worden wetenschappelijke bevindingen daarom vertaald naar praktische tips die jij als dansdocent kunt toepassen binnen je lessen. Ontdek hoe je de dansprestaties van je leerlingen kunt verbeteren en hoe je blessures kunt voorkomen.
Je energie ontbreekt, je hebt geen zin om je in je sportkleding te hijsen en de dansvloer lokt niet bepaald... Twee weken later lijkt alles juist te stromen: je voelt je sterk, gefocust en energiek. Als vrouw die menstrueert heb je misschien last van ups en downs. In dit artikel onderzoekt psychologiestudent Julia Clijsen de invloed van de menstruatiecyclus op jouw leven als dansdocent. Ontdek hoe jij jouw levensstijl beter kunt afstemmen op je hormonen.
Waarom komt perfectionisme bij dansers zo vaak voor? Volgens sportpsychologen kan perfectionisme gestimuleerd worden door een perfectionistische sociale omgeving. Perfectionisme is dus niet alleen het probleem van een individuele leerling. Jij kunt er als dansdocent medeverantwoordelijk voor zijn! Bijvoorbeeld als je zelf perfectionistisch bent, je verwachtingen onrealistisch zijn of je felle kritiek geeft. Daarom bespreekt danswetenschapper Jacqueline de Kuijper in dit artikel vijf praktische adviezen die dansdocenten kunnen toepassen om de perfectionistische neigingen van hun leerlingen (en zichzelf) af te remmen.
Spanning, stress en zenuwen… Om je leerlingen optimaal te laten presteren op het podium is het belangrijk om ze ook mentaal goed voor te bereiden. Annemiek Tiemens van het lectoraat Performing Arts Medicine van Codarts vroeg aan sport- en prestatiepsycholoog Diana van Winden hoe je dat het beste kunt doen. Samen schreven ze dit artikel over de mentale aspecten van dansprestaties, met 5 praktische tips om je leerlingen hierbij te ondersteunen. Zodat ze zo goed mogelijk met de spanning voor de eindvoorstelling kunnen omgaan!
Je been net wat hoger, je schouders wat meer omlaag, je lijnen net wat langer… Streven naar perfectie komt veel voor in de danswereld. Hoewel het vaak als kracht wordt gezien, is het vooral een gevaar! Dat moet je je als dansdocent echt beseffen, zodat je kunt helpen voorkomen dat leerlingen doorslaan. Of jijzelf… Daarom legt health coach Saskia de Badts in dit artikel uit waarom perfectionisme ongezond is. In haar volgende artikel geeft ze je praktische tools om je leerlingen te begeleiden.
Recent onderzoek heeft aangetoond dat het doen van een neuromusculaire warming-up zorgt voor een kleiner blessurerisico dan een traditionele dans-specifieke warming-up. In dit artikel legt bewegingswetenschapper Annemiek Tiemens van het lectoraat Performing Arts Medicine van Codarts Rotterdam uit wat een neuromusculaire warming-up is. Ze vertelt hoe deze methode verschilt ten opzichte van een traditionele warming-up en geeft tips over hoe je dit toepast binnen verschillende dansstijlen. Dat is makkelijker dan je denkt!
Als danser is jezelf vergelijken met andere dansers vaak een tweede natuur. Maar het constant vergelijken van je niveau of uiterlijk ten opzichte van anderen kan ervoor zorgen dat je onzeker wordt. En dat kan jouw ontwikkeling in de weg staan. In dit artikel lees je waarom we onbewust vergelijken, en geeft health coach Saskia de Badts je tips voor het verminderen van deze ongezonde gewoonte.
Als we praten over voeding, denken we aan het eten op ons bord. Maar voor een gelukkig leven is er meer nodig dan gezond eten. In dit artikel vertelt health coach Saskia de Badts hoe je lekkerder in je vel kunt zitten door te kijken naar alle andere dingen die je blij maken en energie geven, zoals hobby's en relaties. Als je die aspecten van je leven in balans brengt, zul je merken dat ook gezond eten makkelijker wordt.
Hoe kun je al danser het beste aan krachttraining doen? Als je in een sportschool traint, word je geconfronteerd met eindeloos verschillende apparaten, materialen en vooral… meningen. Krachttraining kan namelijk volgens een aantal verschillende manieren. Maar welke methode past nou het beste bij dansers? En dansdocenten? Dat leggen we je uit! In dit artikel vind je meer dan 15 trainingstips voor meer ‘spierkracht-uithoudingsvermogen’. Zodat jij dit seizoen je danslessen goed kunt volhouden.
Online krijgen we het ene prachtige plaatje na de andere voorgeschoteld. Perfect, foutloos, volmaakt… Zo zien we de dansers die ons inspireren en de docenten van wie we leren. Maar ook zij zijn wel eens onzeker! Dus is het als danser wel realistisch om te streven naar perfectie? En is het überhaupt nodig om perfect te zijn voordat je een succesvolle danscarrière op kunt bouwen? In dit artikel deelt Ginny Pauw haar eigen ervaringen met dit vraagstuk.
Denk jij bij het woord ‘dieet’ aan minder eten in plaats van meer? Dan ben je niet de enige! Maar een gezond voedingspatroon bestaat uit voldoende voedingsstoffen. En ja, dus ook vetten en koolhydraten. In dit artikel legt health coach Saskia de Badts uit hoe je als danser gezonder kunt eten en leven met het principe van ‘crowding out’. Namelijk door na te denken over waar je méér van wilt eten, in plaats van minder.
Als dansers leren we ons lichaam vanalles voor ons te doen. Daarbij negeren we vaak belangrijke signalen over waar onze grenzen liggen. Hierdoor kunnen lichamelijke en geestelijke klachten ontstaan, en daar zitten we niet op te wachten! Daarom helpt danseres en danscoach Eefje Huntink jou in dit artikel om jouw grenzen te leren kennen. En ze geeft tips over hoe je die kunt aangeven en bewaken. Allemaal vanuit ons meest krachtige instrument: het lichaam.
Krachttraining. Een onderwerp waar steeds meer aandacht voor is onder jonge dansers en dansdocenten. Gelukkig maar! Voorheen werd onterecht gedacht dat krachttraining je spieren kort maakt, en dat je er dan heel gespierd uit gaat zien. Veel oudere generatie dansers willen dat niet. Maar krachttraining is juist wel goed voor dansers - én dansdocenten! Hoe dat zit? Dat legt personal trainer en dansdocent Suzanne uit den Bosch uit in dit artikel.
Heb jij vaak blessures? Als danser krijg jij veel te verduren: repetities, voorstellingen, zelf trainen, lesgeven, etc. Alles bij elkaar kan dit best wel veel worden, soms zelfs te veel. Herken jij jouw grenzen? Weet jij precies welke activiteiten jij zwaarder vindt en wat niet? In dit artikel vertelt dansdocent en personal trainer Suzanne uit den Bosch hoe je jouw trainingsbelasting in kaart kunt brengen. Zodat jij straks eerder kunt ingrijpen als jij overbelast dreigt te raken!
De meest gebruikte stretch in de danswereld is ongetwijfeld de statische stretch. Helaas werkt deze methode niet voor iedereen, maar een alternatief - zoals de PNF-methode - wordt zelden aangereikt. Onterecht! Want PNF stretching wordt al decennia lang toegepast binnen de sport. Daarbij is het niet alleen een efficiënte manier om te stretchen, maar ook nog een leuke! Lees in dit artikel hoe PNF werkt en ontdek hoe je dit veilig in jouw danslessen kunt toepassen.
Weet jij hoe je eetstoornissen kunt herkennen bij je leerlingen? En wat je dan kunt doen? Hét initiatief in Nederland met de missie om hierbij te helpen is (W)eet wat je doet, een trainerscollectief waar ook sport- en prestatiepsycholoog Lotte Broersen voor werkt. In dit artikel beantwoordt zij Evelien’s prangende vragen. Lees verder om te ontdekken welke triggers in de danswereld eetstoornissen in de hand werken, en hoe je kunt helpen voorkomen dat jouw leerlingen verstoord eetgedrag ontwikkelen.
Eetstoornissen, het blijft een hot topic dat steeds weer in de vriezer belandt. Schandalig, want 1 op de 10 (!) dansers - professioneel én amateur - loopt risico op verstoord eetgedrag. Meerdere factoren spelen hierin een belangrijke rol. De opmerkingen van dansdocenten en de initiële win-win die de danser ervaart tijdens het afvallen kunnen leiden tot de motivatie om steeds destructiever dunner te willen worden. Onderschat het probleem niet! Lees in dit artikel hoe eetstoornissen verweven zijn in onze danswereld.
‘Wanneer mag ik op spitzen/pointes’ is een veelgestelde vraag. Een terechte vraag… want wanneer is een leerling er klaar voor? Vanaf 12 jaar? Soms wel, maar vaak ook niet! Als balletdocent is het jouw verantwoordelijkheid om dit zo objectief mogelijk te beoordelen. Helaas weten veel docenten nog niet hoe ze op een wetenschappelijke manier kunnen testen of een leerling er klaar voor is. In dit artikel legt danswetenschapper Evelien Maes daarom uit hoe je dit kunt doen!
Dansdocenten zijn doorgaans blij wanneer een dansstudio uitgerust is met mooie spiegels. Toch moet elke dansdocent alert blijven op mogelijke valkuilen. Spiegels kunnen dansers belemmeren in de ontwikkeling van hun lichaamsbewustzijn en van een positief lichaamsbeeld. De oplossing is om spiegels op een ander moment, een andere manier of soms zelfs helemaal niet te gebruiken. Lees dit artikel voor 16 tips die je kunnen helpen om de dansspiegels zo constructief mogelijk te gebruiken.
Alles heeft zijn voordelen en zijn nadelen. Zo ook de spiegels in je dansstudio! En de nadelen gaan vrij ver: van het afbreken van het zelfbeeld van je leerlingen (en jezelf) tot het saboteren van de danstechnische voortgang. Toch wordt het onderwerp vermeden. We houden teveel van de spiegels. Dit artikel zet daarom voor jou de voordelen én de nadelen duidelijk op een rijtje, zodat je op tijd de saboterende effecten kunt herkennen en aanpakken.
Dans wordt vaak geadverteerd als een bewegingsvorm waarmee je alles traint: kracht, snelheid, lenigheid, coördinatie, stabiliteit en… conditie. Maar klopt die laatste? Train jij als dansdocent doelbewust je leerlingen op hun uithoudingsvermogen? Of krijgen je leerlingen volgens jou ‘automatisch’ een betere conditie door te dansen? Conditietraining is meestal the underdog van de dansles. Dat moet veranderen! Met de tips en tricks in dit artikel maak je van conditietraining een leuk én effectief onderdeel van je les.
Heb jij een goede conditie? Veel dansdocenten en zelfs professionele dansers sukkelen hiermee. Toch is het noodzakelijk dat je je conditie op peil brengt voor je gezondheid en je werkplezier. In dit artikel legt kinesist en duursportexpert Mylan Cappelier uit hoe jij als dansdocent je conditie kunt verbeteren. Een goede conditie is namelijk voor iedereen mogelijk en zal je helpen om tot en met je oude dag als rolmodel voor de klas te staan.
Dans en passie zijn synoniemen geworden. Zeker voor ons - dansdocenten - is dans niet zomaar een ‘job’. Dansles geven is je… Hoor je het jezelf al zeggen? Maar passie kan twee gezichten hebben. Onderzoekers maken een onderscheid tussen een gezonde en ongezonde vorm van passie. Hoe dringt passie door in het leven van de danser en dansdocent? En hoe zorg je dat je leerlingen een gezonde vorm van passie ontwikkelen? Dat lees je in dit artikel!
Wat is dat precies, gezonde voeding voor dansdocenten? En wat zijn veelvoorkomende problemen? Amber Droog neemt je in dit artikel mee in de case study van Sarah, dansdocent en dansschoolhouder, die het beste uit haar danslijf wil halen. Ze zou graag afvallen en meer energie hebben. Misschien speelt dit bij jou ook wel? Lees verder voor een overzicht van veelvoorkomende valkuilen en 8 tips voor meer energie, de hele dag door!
Voor buikspieroefening als de crunch, roll-up en plank moet je al heel sterk zijn. Wil je op een veilige manier je core trainen? Of die van je leerlingen? Doe dan ‘een stapje terug’ en begin bij de basis: de stabiliteit van je romp trainen met een neutrale positie van de wervelkolom. Zodat je blessures voorkomt in plaats van krijgt. Hoe? Dat leggen we uit in dit artikel! Ontdek ook hoe je jezelf extra kunt uitdagen als jouw core al sterk is.
Ben je herstellende van een rugblessure? Of heb je ooit een rugblessure gehad? Dan is het heel belangrijk om je core te trainen! Met name de transversus abdominis (horizontale buikspier) moet je dan opnieuw leren activeren. In dit artikel leggen we je uit hoe je dat het beste aan kunt pakken. Namelijk door ‘een stapje terug’ te doen. Met ademhalingsoefeningen uit de revalidatiemethode die door de Australische fysiotherapeut en ballet-enthousiast Lisa Howell ontwikkeld is. Compleet met oefeningen en instructievideo’s!
In de chaos van alledag vergeten veel dansdocenten om gezond, gevarieerd en voldoende te eten. Terwijl dit nou juist zo belangrijk is om genoeg energie te hebben voor alle werkzaamheden. De oplossing? Het is tijd voor meal planning en prepping! Oftewel, één middag koken is een hele week gezond eten en energiek lesgeven. In dit artikel legt dansdocent en voedingsconsulent Amber Droog uit hoe je dit het beste kunt aanpakken - met voorbeeldmenu!
Dansdocenten stimuleren hun leerlingen elke les om hun ‘core’ te gebruiken. Ingetrokken buiken en strakke buikspieren worden geïnterpreteerd als een ‘sterk centrum’. Maar klopt die logica? Spoiler alert: het antwoord is ‘Nee!’. Wat bedoelen we eigenlijk met dat ‘centrum’ en die ‘core stability’? En hoe train je dat? In dit artikel ontrafelen we de zeven grootste misverstanden omtrent core training en geven we de belangrijkste do’s en don’ts.
Als dansdocent ken je vast de uitspraak ‘je lichaam is je instrument, zorg er goed voor’. Misschien denk je dan aan krachttraining, een juiste danstechniek, een correcte lesopbouw, voldoende rust… Maar heb je wel eens aan je voeding gedacht? In dit artikel vertelt dansdocent en voedingsconsulent Amber Droog je meer over de danskracht van voeding. Ontdek waarom goede voeding jouw dansprestaties kan verbeteren, hoe je jouw voedingsbehoefte vaststelt én wat je nu al zelf kunt doen.
De meeste dansers moeten veel stretchen om lenig te worden. Soms komt er echter een ongetrainde leerling in je dansles die zonder enige moeite in de split of spagaat zakt, met als bonus een cambré om U tegen te zeggen. Lenigheid? Neen! Deze leerling is hoogstwaarschijnlijk hypermobiel. Lees in dit artikel hoe je hypermobiliteit herkent, wat de gevaren zijn en hoe je deze leerlingen het beste begeleidt. Doe bijvoorbeeld samen met je leerlingen onderstaande wetenschappelijke fysieke test (corona-proof!).
Eefje Huntink
Eefje Huntink is redacteur voor de rubriek ‘Gezondheid & anatomie’. Ze studeerde in 2004 af aan de opleiding Docent Dans bij ArtEZ in Arnhem. Daarna werkte ze als danseres en als assistent dance captain bij het Holland Show Ballet. In 2019 schoolde ze zich om tot danscoach en ontwikkelde ze een training voor studenten van kunstacademies met aandacht voor hun mentale en emotionele welzijn. Inmiddels is ze als trainer betrokken bij de Opleiding Danscoaching (ODC). Voor Dansdocent.nu blogt ze over het mentale en emotionele welzijn van dansers en dansdocenten.
Heb jij dansleerlingen die alleen nog maar groenten en fruit eten, en chips en koekjes laten staan? Dan hebben zij misschien wel ‘orthorexia’. Dat is een eetstoornis waarbij interesse in gezond eten een ongezonde obsessie is geworden. In dit artikel legt health coach Saskia de Badts uit wat de nadelige gevolgen zijn en aan welk gedrag je orthorexia kunt herkennen. Zij weet uit ervaring hoe zo’n obsessie leidt tot eenzaamheid en depressie. En wil dit bij anderen helpen voorkomen!