Met dit boek leer je ‘zorgzaam lesgeven’ op basis van consent
PSYCHOLOGIE | Het boek Care-full Creativity in Theatre and Dance Education biedt tools voor meer zorgzaamheid in danslessen en projecten. Dat wil zeggen: gebaseerd op consent, trauma-sensitiviteit en psychologische veiligheid. Het is geschreven door een Amerikaanse intimiteitscoach. Ze leert je hoe je veilig kunt omgaan met de machtsverhoudingen waar jij, als docent, niet aan ontkomt.
Care-full Creativity in Theatre and Dance Education
Als dansdocent heb je te maken met machtsrelaties, of je dat nu wil of niet. Tussen jou en je leerlingen, maar ook tussen collega’s, leerlingen onderling, (gast)choreografen en anderen die je in het vak tegenkomt. Hoe goed je het ook bedoelt, het kan voorkomen dat leerlingen over hun grenzen gaan om jou een plezier te doen. Of dat je dingen van ze vraagt die voor jou normaal lijken, maar bij hen traumatische herinneringen activeert.
Care-full Creativity in Theatre and Dance Education begint daaarom met een machtsanalyse en legt daarna uit hoe de machtspositie van een docent subtiel doorwerkt in de psychologie van leerlingen. Het boek is een gids vol theorie en praktijk over zorgzaam lesgeven. Daarmee bedoelt de auteur: lesgeven gebaseerd op consent, trauma-sensitiviteit en psychologische veiligheid. Daarbij gaat het niet alleen om hoe je leerlingen benadert tijdens de lestijd in de studio. Het boek geeft ook tools voor lesvoorbereidingen, repetitieprocessen, manieren van beoordeling en inrichting van de ruimte.
Tip: Vind je dit thema interessant? Bekijk dan ook het boek Consent Practices in Performing Arts Education.
Consent, trauma en agency
Belangrijke begrippen in het boek zijn consent, agency en trauma-sensitiviteit. Consent gaat over toestemming: weet de leerling duidelijk wat er wordt verwacht en stemt die daar bewust mee in? En is er nog een weg terug als een aanraking, een beweging of het spelen van een bepaalde rol toch niet goed voelt?
Trauma-sensitiviteit gaat over bewustzijn dat wat voor de één niets betekent, voor de ander traumatische herinneringen kan activeren. Dat kan in kleine dingen zitten en ondanks goede bedoelingen gebeuren. Zo geeft neuropsycholoog Bessel van der Kolk in zijn beroemde boek The Body Keeps the Score het voorbeeld van een yogales bedoeld voor mensen met een geschiedenis van seksueel misbruik. Door de lessen gaan zij zich weer thuis voelen in hun lichaam, maar sommige posities, zoals de happy baby pose, maken deze mensen juist erg angstig omdat ze veel te kwetsbaar aanvoelen.
Agency gaat over handelingsvermogen: heeft de leerling de macht, de kennis en de kunde om zelf keuzes te maken? Waar ligt de keuzevrijheid van de danser? Welke wegen zijn er om zich uit te spreken of verandering in gang te zetten? Bijvoorbeeld: welke woorden heeft de leerling tot diens beschikking om te praten over grenzen en veiligheid? Is die wel uitgerust om aan discussies mee te doen of om over bepaalde onderwerpen na te denken?
In het boek vind je theorie maar vooral ook praktische handvatten om met deze thema’s aan de slag te gaan. Er horen ook digitale bijlagen bij het boek, zoals templates en worksheets.
Over de auteur: Nicole Perry
Care-full Creativity in Theatre and Dance Education is geschreven door intimiteitscoach en choreograaf Nicole Perry. Zij volgde daarvoor een training bij Intimacy Professionals Education Collective. Haar boek is gebaseerd op haar scriptie over consent voor de master Interdisciplinary Arts van Goddard College (Verenigde Staten), met specialisatie Performance Creation en Decolonial Arts Praxis.
Perry is ook geschoold in het Laban/Bartenieff Movement System en geeft naast intimiteitscoaching ook danslessen. In haar blog schrijft ze bijvoorbeeld over hoe ze een salsa wedstrijdgroep trainde om beter als groep te dansen. Ze legt daar ook uit wat haar vak als intimiteitscoach precies inhoudt en deelt tips, bijvoorbeeld voor het maken van een gedragscode met je klas of productiegroep.
Bronnen
Routledge. (2026). Care-full Creativity in Theatre and Dance Education: Consent-Forward, Trauma-Informed, Psychologically Safe Movement Pedagogy. Geraadpleegd op 10 maart 2026.
Nicoleperry.org. (z.d.). Geraadpleegd op 10 maart 2026.
Nicole Perry. [@carefullcreativity]. Substack. Geraadpleegd op 10 maart 2026.