Dansen op dezelfde golflengte: ook de hersenen van danspartners synchroniseren

Bron: The ATLAS Institute/CU Boulder.

WETENSCHAP | Ben je helemaal afgestemd op je danspartner? Dan is dat niet alleen te zien in jullie bewegingen, ook jullie hersenactiviteit loopt mogelijk synchroon. Dat blijkt uit nieuw Amerikaans onderzoek met tangodansers. Voor het onderzoek is een polsarmband ontworpen die de mate van synchroniciteit omzet in trillingen.

Synchroon dansen

Wetenschappers van de University of Colorado Boulder ontdekten iets wat ervaren danssers al lang aanvoelden: als dansers goed op elkaar zijn ingespeeld, synchroniseren hun hersenen mogelijk mee. Voor het onderzoek werden vijf koppels ervaren tangodansers uitgerust met een EEG-cap – een apparaatje dat de elektrische activiteit in de hersenen meet. De dansers droegen ook bewegingssensoren op hun enkels, zodat de onderzoekers precies konden volgen wanneer ze een stap zetten. De resultaten waren opvallend: als een leider een stap naar voren zette en de volger binnen 200 milliseconden reageerde, liepen hun hersengolven ook gelijk op. Waren de bewegingen niet synchroon, dan waren de hersenen dat ook niet. Het onderzoek bewijst dus dat gesynchroniseerde bewegingen leiden tot significante hersenkoppeling – maar alleen bij eenvoudige, gecontroleerde stappen, niet bij vrije improvisatie. Deze nuance ontbreekt helaas in de populaire berichtgeving.

Argentijnse tango

Het onderzoek richtte zich specifiek op de Argentijnse tango – een dans die draait om improvisatie en nauwe samenwerking. Partners sturen elkaar via subtiele fysieke signalen, zoals een lichte druk van de hand of een verschuiving van het bovenlichaam, vaak zonder een woord te zeggen. Onderzoeker Thiago Roque, die het onderzoek leidde: "Als we dansen, koppelen onze hersenen daadwerkelijk. We synchroniseren onze hersenen via ons gedrag. Mijn doel was om onbewuste dingen naar het bewuste niveau te brengen." Dit verschijnsel – ook wel 'interbrain coupling' of 'neurale synchronisatie' genoemd – was eerder al gezien bij mensen die samen gitaar spelen, maar nog nooit bij partnerdansen. Het onderzoek had wel een beperkte omvang: er namen slechts vijf koppels aan deel. Verder onderzoek met meer deelnemers is nodig om de bevindingen te bevestigen.

Polsarmband

Het onderzoek is uitgevoerd aan het ATLAS Institute van de University of Colorado Boulder, een interdisciplinair onderzoekscentrum op het snijvlak van technologie, kunst en design. Een groot deel van het onderzoeksraaport gaat over een prototype-polsarmband (HyperDance) die trilt wanneer de hersengolven van twee dansers synchroon lopen. De armband meet in real-time de hersengolven van twee dansers tegelijk via draadloze EEG-caps. Een algoritme berekent voortdurend hoe sterk de hersengolven van beide dansers op elkaar lijken. Die waarde wordt omgezet naar een trilsignaal in de armband: hoe sterker de hersensynchronisatie, hoe harder de armband trilt. De hele verwerking – van hersengolf tot trilling – duurt gemiddeld 420 milliseconden, dus vrijwel in real-time. De prototype van de armband werd nu nog met medisch tape op de pols bevestigd.

Bronnen

InternationaalJacqueline de KuijperVerenigde Staten, Danswetenschap, dansonderzoek, Onderzoek, Technologie, Tango, Stijldansen, Partnerdansen, Latin, Dance Science