|
Wat heeft de choreograaf Merce Cunningham te maken met de geschiedenis van hiphop? Ik dacht niks. Dus toen ik onlangs op Instagram deze post zag van Motion Lab - met videobeelden van een lezing over de geschiedenis en evolutie van (post)moderne dans én hiphop dans - was ik even in de war. Deze twee dansstijlen liggen in mijn beleving mijlenver uit elkaar. Totdat ik me ineens besefte dat ze in dezelfde stad zijn ontstaan én in ongeveer dezelfde tijd. Hoewel John Cage (componist) en Merce al sinds de jaren ‘40 samenwerkten, beleefde de Merce Cunningham Dance Company zijn hoogtijdagen in New York City vanaf eind jaren ‘60. En de hiphop cultuur ontstond daar begin jaren ‘70. Ik heb er nooit over gelezen of gehoord dat die twee dansculturen invloed op elkaar hebben gehad. Toch lijkt het me nu raar als dat niet zo is geweest. In de film Breakin’ uit 1984 vindt een jazz-danseres immers ook inspiratie bij de B-Boys (ja, zo oud is dat plot al…). Het ene fragment dat ik zag ging over de werkwijze van Merce Cunningham. En dan met name over hoe de dansers van zijn gezelschap pas op de avond van een première voor het eerst de muziek te horen kregen. Dat wekte mijn interesse, want zelf heb ik in de reprise van Canfield (een stuk van Cunningham uit 1969) mogen dansen, tijdens mijn master in dans in Californië. Wij hoorden toen pas bij de generale voor het eerst de muziek. Repeteren deden we enkel op een beat, die de repetitor al klappend in haar handen aangaf. Het andere fragment was met Andrey Grekhov, oprichter van de Open Your Mind battle en zelf experimenteel hiphop danser. Daarin vertelt hij over de evolutie van hiphop dans. Cunningham en hiphop… Ik kon de twee niet met elkaar rijmen. Maar nu, terugdenkend aan de Open Your Mind battle op de Nederlandse Dansdagen in oktober, zie ik ineens wel een link. Bij jamsessies en battles in de hiphop scene weten dansers ook niet van tevoren welke muziek er gedraaid gaat worden. Wanneer het je beurt is om te dansen moet je gewoon gáán! Door deze hersenspinsels werd ik me ervan bewust hoe weinig ik weet over de geschiedenis van hiphop. Sterker nog, ik ben me gaan beseffen hoe raar het is dat hiphop nooit is besproken in de vele lessen dansgeschiedenis die ik heb gehad. Ook niet in het boek No Fixed Points over de ontwikkeling van dans in de twintigste eeuw in de Verenigde Staten. Zelfs niet in de lessen dansantropologie die ik daar volgde, waar we naast allerlei volksdansen ook ballet onder de loep namen. Het zal er deels aan liggen dat het in dit soort boeken en vakken veelal over de geschiedenis van ‘dans als podiumkunst’ gaat, en hiphop en aanverwante dansstijlen aanvankelijk vooral op straat en in clubs gedanst werden. En toch vind ik het schokkend dat hiphop al die tijd buiten het canon van de dansgeschiedenis is gebleven. Pas in de afgelopen twintig jaar lijkt daar een beetje verandering in te komen, met de publicatie van boeken als en Can’t Stop, Won’t Stop: A History of the Hip-Hop Generation (2005) Underground Dance Masters: Final History of a Forgotten Era (2012), en The Birth of Breaking (2023). Daarom, en omdat hiphop dit jaar vijftig jaar bestaat, heb ik mij deze maand verdiept in de geschiedenis van hiphop en aanverwante dansstijlen. Het resultaat lees je terug in: ‘70+ inspiratiebronnen voor dansers en dansdocenten over hiphop dans en cultuur’. Hiervoor heb ik meer dan veertig uur het internet afgestruind op zoek naar interessante boeken, documentaires, workshops en andere inspiratiebronnen over hiphop, break, vogue, house, etc. Het artikel is een soort literatuurlijst. Voor iedereen die net als ik graag meer wil weten over hiphop, en die begrijpt dat het noodzakelijk is om als dansdocent jezelf hierin bij te scholen. Want wie lesgeeft in ‘streetdance’ of ‘urban’ moet ook de normen en waarden van de hiphop cultuur kennen en begrijpen. Dus ik raad iedereen aan om uit deze lijst op zijn minst één boek of documentaire te kiezen, en jezelf op die manier te verdiepen in de dansgeschiedenis van hiphop. Enjoy!
|
